Một chiếc tủ lạnh ngày nay không chỉ đơn thuần là nơi bảo quản thực phẩm tươi sống, mà còn có thể làm đá nhanh, hỗ trợ chế biến kem, bánh và nhiều tiện ích khác. Chính vì vậy, tủ lạnh đã trở thành thiết bị không thể thiếu trong mọi gia đình hiện đại. Nhưng bạn có bao giờ tự hỏi tại sao một chiếc tủ lạnh nhỏ gọn lại có thể đảm nhận nhiều chức năng đến vậy? Hãy cùng Điện Lạnh Sapa khám phá chi tiết cấu tạo và nguyên lý hoạt động của tủ lạnh ngay sau đây nhé!
Cấu tạo tủ lạnh gồm những bộ phận nào?
Ở những dòng tủ lạnh đời cũ (1 ngăn hoặc 2 ngăn), thường chỉ có một hệ thống làm lạnh chung cho tất cả các ngăn. Nhờ sự lưu thông không khí giữa các ngăn, cả ngăn đá và ngăn mát đều thực hiện được chức năng cơ bản. Ưu điểm của thiết kế này là tiết kiệm chi phí sản xuất, nhưng nhược điểm là hiệu quả làm lạnh không cao, dễ xảy ra tình trạng ngăn mát bị khô hay tủ lạnh đóng tuyết.
Ngược lại, các dòng tủ lạnh hiện đại được trang bị hệ thống làm lạnh riêng biệt cho từng khoang (ngăn đông, ngăn đá, ngăn mát), nhờ đó mang đến hiệu quả tối ưu: bảo quản thực phẩm đúng chức năng, hạn chế khô héo, tránh đóng tuyết và tiết kiệm điện năng hơn.
Cấu tạo chung của một chiếc tủ lạnh thường bao gồm những bộ phận chính sau:
- Dàn ngưng (dàn nóng): Thiết bị trao đổi nhiệt giữa môi chất lạnh ngưng tụ và môi trường, thường làm bằng đồng hoặc sắt có cánh tản nhiệt.
- Máy nén (Block máy): “Trái tim” của tủ lạnh, có nhiệm vụ hút, nén và đẩy môi chất lạnh đi khắp hệ thống.
- Chất làm lạnh (Gas lạnh): Loại chất lỏng dễ bay hơi, có nhiệt độ bay hơi rất thấp (khoảng -27 đến -32°C), giúp tạo môi trường lạnh.
- Dàn bay hơi (dàn lạnh): Bộ phận trao đổi nhiệt, hấp thụ nhiệt từ bên trong tủ để tạo độ lạnh.
- Quạt dàn lạnh: Thổi khí lạnh đều khắp các ngăn, tăng hiệu quả làm lạnh.
- Bộ phận xả đá: Giúp hạn chế và làm tan lớp tuyết bám trên dàn lạnh.
- Van tiết lưu: Hạ áp suất môi chất lạnh, biến gas từ dạng lỏng sang dạng khí.
- Quạt dàn nóng: Tăng khả năng tản nhiệt ra ngoài.
- Mạch điều khiển: Bộ não điều khiển toàn bộ hoạt động của tủ.
- Ống dẫn gas: Thường làm bằng đồng, dễ uốn, dễ hàn và có độ bền cao.
Nguyên lý hoạt động của tủ lạnh
Tủ lạnh sử dụng hơi nước khô để hấp thụ nhiệt. Nghe chừng đơn giản nhưng cơ chế làm việc của tủ lạnh tương đối phức tạp, với những cấu thành khác nhau và giữ vai trò quan trọng trong chu trình làm lạnh. Nguyên lý hoạt động của tủ lạnh trải qua 4 bước như sau:
Bước 1: Nén khí gas tại máy nén (4)
Tủ lạnh có một máy nén (vị trí số 4 trong sơ đồ) dùng để nén môi chất làm lạnh lên áp suất cao và nhiệt độ cao, lúc này trạng thái môi chất ở thể khí.
Bước 2: Ngưng tụ tại dàn nóng (1)
Sau khi đi qua máy nén, môi chất được đẩy tới dàn nóng (vị trí số 1 theo sơ đồ), tại đây môi chất ở áp suất và nhiệt độ cao được không khí làm mát và ngưng tụ thành chất lỏng có áp suất cao và nhiệt độ thấp. Đồng thời, đây cũng là nơi diễn ra quá trình tỏa nhiệt để ngưng tụ, vì thế khi bạn sờ tay vào bên hông tủ nơi đặt dàn ngưng tụ bạn sẽ cảm thấy nóng.
Bước 3: Giãn nở (2)
Tiếp theo môi chất lỏng ở áp suất cao đi qua thiết bị dãn nở (3) (Van tiết lưu) dưới tác dụng của van tiết lưu môi chất biến từ áp suất cao và nhiệt độ thấp thành áp suất thấp và nhiệt độ thấp
Bước 4: Hóa hơi tại dàn lạnh (3)
Ở đây môi chất lạnh nhận nhiệt nóng từ không khí trong tủ lạnh để hóa hơi, trong quá trình hóa hơi môi chất sẽ thu nhiệt của không khí trong tủ lạnh và làm lạnh môi trường trong tủ lạnh. Sau khi hóa hơi thì môi chất lạnh (khí gas) sẽ trở về máy nén để tiếp tục một chu kỳ mới.
Những lưu ý để sử dụng tủ lạnh hiệu quả
Để chiếc tủ lạnh luôn hoạt động ổn định, tiết kiệm điện và có tuổi thọ lâu dài, bạn nên ghi nhớ những điểm sau:
- Đặt tủ lạnh đúng vị trí: Cách tường ít nhất 10cm để không khí lưu thông, giúp dàn lạnh hoạt động hiệu quả.
- Vệ sinh định kỳ: Nên vệ sinh khoảng 2 tuần/lần hoặc ít nhất 1 lần/tháng. Lưu ý tránh để nước đọng lại ở đáy tủ vì dễ gây ẩm mốc và hỏng hóc.
- Cho tủ nghỉ ngơi: Khoảng mỗi tháng, hãy để tủ ngừng hoạt động 30 phút bằng cách chỉnh nút thermostat về OFF/ON, sau đó khởi động lại bình thường.
- Xử lý tiếng kêu lạ: Nếu nghe thấy tiếng kêu khi tủ chạy, có thể do ốc vít lỏng. Hãy rút điện, siết chặt lại và có thể đệm thêm cao su để giảm rung.
- Không nhồi nhét thực phẩm: Cần có không gian để luồng khí lạnh lưu thông đều khắp tủ.
- Không cho thức ăn nóng vào tủ: Điều này làm giảm hiệu quả làm lạnh và rút ngắn tuổi thọ của dàn mát.
- Hạn chế mở tủ quá lâu hoặc quá nhiều lần: Mỗi lần mở tủ sẽ khiến điện năng tiêu hao nhiều hơn và ảnh hưởng hiệu suất làm lạnh. Đồng thời, không nên che kín các kệ chứa thực phẩm để tránh cản trở khí lạnh lưu thông.
Với những lưu ý trên, bạn hoàn toàn có thể duy trì hiệu quả hoạt động của tủ lạnh trong thời gian dài.
Điện Lạnh Sapa chuyên cung cấp dịch vụ lắp đặt – bảo trì – sửa chữa các thiết bị điện lạnh tại TP.HCM. Với đội ngũ kỹ thuật viên tay nghề cao, trang thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ sửa chữa máy lạnh, máy giặt, tủ lạnh… uy tín – chất lượng – giá tốt.
